Centrum Służby Życiu i Rodzinie

Pierwszy Synod diecezji opolskiej – statuty dotyczące duszpasterstwa mniejszości narodowych

 

Statut nr 2: W powojennym półwieczu na terenie dzisiejszej diecezji opolskiej trzeba było pokonywać różne trudności, poczynając od usuwania następstw i zniszczeń wojennych , poprzez zapewnienie opieki duszpasterskiej wszystkim wiernym, odpieranie represji komunistycznych instytucji państwowych, a kończąc na trudnej i delikatnej misji integrowania bogatej mozaiki ludnościowej Śląska Opolskiego. Dalekosiężny duszpasterski proces integracji ludnościowej należał do priorytetowych zadań Kościoła. Proces ten animowali kolejni rządcy diecezji, kontynuować go pragnęły również prace niniejszego Synodu.
Działalność integracyjna Kościoła zawsze uwzględniała potrzeby mniejszości narodowych i religijnych. Obecnie w diecezji opolskiej aż w 235 parafiach (na 396) istnieje mniejszość niemiecka, natomiast w miastach spotykamy grupy ukraińskie, a ponadto teren diecezji zamieszkuje  ok.2500 Romów.
Rozwijają się również kontakty ekumeniczne z istniejącymi w diecezji mniejszościami wyznaniowymi.
Statut nr 10: Do specyficznych form pasterskiej posługi Kościoła opolskiego należy duszpasterstwo mniejszości narodowych. Przez całe stulecia Śląsk odznaczał się bogactwem wielości kulturowej i różnorodnością językową. Wierny wskazaniom Ewangelii, Ko-ściół zawsze przyczyniał się do współpracy, zrozumienia i popie-rał tolerancję wobec ludności różnych narodowości. Wydawano wielojęzyczne rytuały, modlitewniki i śpiewniki. Wypracowane przez wieki harmonijne współistnienie mieszkańców Śląska zo-stało zniszczone przez tragiczne wydarzenia obydwu wojen świa-towych i systemy totalitarne XX w. Z chwilą wybuchu II wojny światowej zakazano wszelkich form duszpastersko-liturgicznych w języku polskim, a po wojnie w języku niemieckim.
Dopiero w wyniku transformacji i przemian w 1989 r. i w sytuacji budowania demokratycznego państwa, ludność przyzna-jąca się do mniejszości narodowych mogła domagać się zaspo-kojenia swoich potrzeb religijnych w swoim języku. Prawa te gwarantuje międzynarodowe i polskie prawodawstwo (m.in. Konstytucja RP, Konkordat i Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z 6 I 2005 r.).
Aktualnie, gdy na Śląsku żyjemy w warunkach respektujących demokrację i wolność wielokulturową, możemy być świadkami historycznej chwili jednoczenia się Europy, w tym również na-szej zróżnicowanej etnicznie i narodowo wspólnoty diecezjalnej. Dzisiejsi mieszkańcy diecezji opolskiej stanowią bogatą mozaikę etniczno-narodową. Obok większości polskiej zamieszkuje tutaj mniejszość niemiecka, ukraińska i romska. To ubogacające dzie-dzictwo kulturowe Wschodu i Zachodu winno znaleźć odzwier-ciedlenie w pastoralnej posłudze Kościoła lokalnego.
Statut nr 11: Papież Jan Paweł II w orędziu Poszanowanie mniejszości warunkiem pokoju (l I 1989 r.) napisał, iż „rosnąca świadomość odnośnie do położenia mniejszości, przejawiająca się dzisiaj na wszystkich poziomach, stanowi w naszych czasach znak pewnej nadziei dla nowych pokoleń i dla dążeń tych grup mniejszościo-wych. Istotnie, szacunek im okazywany należy poniekąd uznać za kamień probierczy zgodnego współżycia społecznego i jako wskaźnik obywatelskiej dojrzałości osiągniętej przez dane państwo i jego instytucje" (nr 12). „Jako członkowie jednej rodziny Bożej nie możemy godzić się na istnienie wśród nas podziałów czy dyskryminacji" (nr 13). W orędziu papież ustosunkował się również do swobodnego praktykowania duszpasterstwa liturgicznego. „Prawo do wolności religijnej obejmuje swobodne manifestowanie przekonań religijnych zarówno w życiu indy-widualnym, jak i zbiorowym. Wynika stąd, że mniejszości naro-dowe winny mieć zapewnioną możliwość wspólnotowego spra-wowania kultu. Mamy nauczyć się kochać inne narody, jak swój własny" (nr 8).

Statut nr 12: Mając na uwadze powyższe słowa, Synod podaje podstawowe zasady duszpasterstwa mniejszościowego w diecezji:
  • 1) Każda grupa mniejszościowa w diecezji ma prawo do używania własnego języka w życiu religijnym i w duszpasterstwie liturgicznym.
  • 2) Sprawami duszpasterstwa mniejszości zajmuje się Diecezjalna Rada Mniejszości Narodowych, w skład której Biskup Opolski powołuje przedstawicieli wszystkich mniejszości naro-dowych istniejących w diecezji. Biskup powołuje też przewod-niczącego Rady.
  • 3) Duszpasterz ma w parafii wspierać mniejszość i aktywnie służyć ewangelicznej idei pokojowego współistnienia i pojednania oraz stać ponad wszelkimi podziałami.
  • 4) W pracy duszpasterskiej, a zwłaszcza w katechezie, należy uwzględnić potrzebę przygotowania dzieci i młodzieży do udziału w liturgii w języku mniejszości. Ze względów pastoralnych jest to potrzebne zwłaszcza dla tej części młodzieży, która planuje wyjazdy zagraniczne.
  • 5) Mniejszości narodowe mają prawo do korzystania z mediów diecezjalnych.
  • 6) Przedstawicielem mniejszości narodowej na terenie parafii jest prawnie uznany zarząd mniejszości.
  • 7) Duszpasterze powinni szczególną troską otaczać mniejszość romską. Ludność romską zamieszkałą na terenie parafii należy zapraszać w ciągu roku na spotkania formacyjne i modlitewne.
  • 8) W sytuacjach rodzących wątpliwości bądź też konflikty należy zwrócić się do Kurii Diecezjalnej w Opolu.

Statut nr 90: Grupy mniejszościowe: niemiecka, ukraińska, romska i inne mają prawo do Mszy św. w języku ojczystym, w miarę możliwości w każdą niedzielę i święto. Proboszcz wspólnie z radą duszpasterską i przedstawicielami mniejszości ustala częstotliwość i właściwą godzinę sprawowania liturgii, uwzględniając jednak zawsze całokształt duszpasterstwa parafialnego.

Statut nr 91: Zgodnie ze wskazaniami Ewangelii duszpasterz powinien starać się w homiliach i poprzez katechezy doprowadzić do akceptacji mniejszości narodowych z całym bogactwem kulturowym, pomagając w przezwyciężaniu uprzedzeń i stereotypów.

Statut nr 92: W celebracji liturgicznej zaleca się model dwujęzyczny, ponieważ liturgia sprawowana dla mniejszości powinna być zrozumiała także dla wiernych, którzy nie znają dostatecznie języka mniejszości. Tradycyjna na Śląsku wielojęzyczność w liturgii jest okazją do pogłębienia  świadomości przynależności do Kościoła powszechnego oraz do wychowania społeczeństwa otwartego, akceptującego i szanującego każdego człowieka bez względu na język i kulturę.  

{mospagebreak header=Rada duszpasterstwa mniejszości&title=Rada duszpasterstwa mniejszości}

Rada duszpasterstwa mniejszości

Dekret ustanawiający Diecezjalną  Radę Mniejszości Narodowych

Niniejszym, w myśl postanowień Pierwszego Synodu Diecezji Opolskiej (statut 12, p.2 ), ustanawiam z dniem 16 października 2006 r. na pięcioletnią kadencję  Diecezjalną Radę ds. Mniejszości narodowych w następującym składzie:

  1. ks. prałat Wolfgang Globisch – przewodniczący
  2. ks. dr Norbert Wons – wiceprzewodniczący
  3. ks. mgr-lic. Waldemar Musioł – sekretarz
  4. p. Jan Korzeniowski
  5. ks. mgr-lic. Jarosław Krężel
  6. ks. dziekan Joachim Morcinek
  7. p. Mariusz Pieszkala
  8. ks. dziekan dr Henryk Rzega
  9. ks. prałat dr Henryk Wollny

Wszystkim członkom Rady życzę Bożego błogosławieństwa w pełnieniu tej odpowiedzialnej posługi dla dobra Kościoła opolskiego. Opole, dnia 16 października 2006 r.

Abp Alfons Nossol
Ordynariusz Opolski



Statut Diecezjalnej Rady Mniejszości Narodowych

1. Diecezjalna Rada Mniejszości Narodowych jest organem doradczym Biskupa Opolskiego w sprawach duszpasterstwa mniejszości narodowych.

2. W skład Rady wchodzą:
diecezjalny duszpasterz mniejszości narodowych, jako przewodniczący,  wiceprzewodniczący, sekretarz, diecezjalny duszpasterz Ludu Romy, przedstawiciel mniejszości romskiej, przedstawiciel mniejszości niemieckiej po jednym kapłanie z opolskiego, kluczborskiego i raciborskiego rejonu duszpasterskiego.
 
3. Zadaniem Rady jest:

  • informować Biskupa o sytuacji i problemach mniejszości narodowych w diecezji,
  • wspierać duszpasterzy w realizacji statutów I Synodu Diecezji Opolskiej,
  • omawiać aktualne zagadnienia i potrzeby duszpasterstwa mniejszości przedstawione zarówno przez osoby świeckie jak i duchownych,
  • dbać o obecność mniejszości w mediach diecezjalnych (statut nr 12, p. 5)  
  • pośredniczyć pomiędzy Zarządem mniejszości a proboszczem i Parafialną Radą Duszpasterską w razie konfliktów,
  • opracowanie materiałów formacyjnych i informacyjnych dla duszpasterstwa mniejszości narodowych.

4. Sekretarz  sporządza protokoły posiedzeń oraz gromadzi dokumentację.

5. Kadencja Rady trwa 5 lat.

6. Posiedzenie Rady zwołuje  Przewodniczący Rady.
   
7. Posiedzenie Rady odbywa się przynajmniej jeden raz w roku.

 

 

{mospagebreak header=Pielgrzymki w 2008 r.&title=Pielgrzymki w 2008 r.}

 

Pielgrzymki w 2008 r.

Góra Św. Anny –niedziela 1 czerwca 2008 – początek 9.30

Zlaty Hory – Zuckmantel, CR, Maria Hilf, sobota 20 września 2008- g.10.oo

 


{mospagebreak header=Duszpasterstwo Mniejszości niemieckiej&title=Duszpasterstwo Mniejszości Niemieckiej}

 

Duszpasterstwo Mniejszości niemieckiej

Informacje o duszpasterstwie mniejszości narodowych w diecezji opolskiej

Ukazują się w biuletynie DIE HEIMATKIRCHE w języku niemieckim oraz w skrótowej formie w języku polskim

Numer 5/2008
Numer 5/2008 (skrót w języku polskim)

Numer 6/2008
Numer 6/2008 (skrót w języku polskim)


Msze św. w języku niemieckim lub dwujęzyczne w dekanatach diecezji opolskiej

 

Dekanat 

Parafia 

W każdą niedzielę 

Dwa razy
w miesiącu

Raz w miesiącu 

 

 

 

BIAŁA 

Biała 

12.00 

 

 

Gostomia 

8.00 albo 9.30 

 

 

Ligota Bialska 

sobota 18.00  

 

 

Łącznik 

 

8.00 

 

Olbrachcice 

 

7.30 albo 9.30 

 

Śmicz 

 

sobota18.00  

 

 

Dobrodzień



Dobrodzień
9.00


Gwoździany
10.00

Radawie
7.00


Szemrowice
7.00


Zębowice
6.30


 

 

 

 

GŁOGÓWEK


Biedrzychowice

7.30

Głogówwek
8.30


Golszowice

8.30

Kierpień
7.30


Mochów – Pauliny
7.00


Nowy Browieniec

7.30

Rozkochów

7.30 albo 10.00

Wierzch

8.00

 

GORZÓW ŚLĄSKI

Biskupice

7.30

Bodzanowice


8.00 albo 10.00
Gorzów Śląski
8.30


GOŚCIĘCIN

Naczęsławice


7.10
Walce
7.30


 

 

 

 

KAMIEŃ ŚL.




Gogolin 7.00

 

Gogolin Karłubiec


8.00
Kamień Śląski



Kosorowice
8.00 albo 10.00


Malnia
8.00


Nakło

8.00

Poznowice
10.30


Przywory

7.30

Tarnów Opolski
8.00


 

 

 

 

KĘDZIERZYN


Bierawa
7.30


Blachownia
8.45

 

Cisowa
7.30 -10.00


pw. św. Mikołaja
13.15

Kłodnica

9.00

Lubieszów
sobota 16.30


Ortowice


11.00
Stare Koźle
8.00 lub sobota 18.00


KIETRZ

Dzielów

7.30

Maciowakrze
8.00 albo 10.30


 

 

 

 

KLUCZBORK



Bazany


8.00
Bogacica
7.00 albo 10.00


Chocianowice
7.00 albo 10.00


Kluczbork
sobota 17.00


Krasków
9.00


Kujakowice Górne
9.00


Kuniów
sobota 17.00


Lasowice


14.00
Łowkowice

8.00

 

 

 

 

KOŹLE


Cisek

9.00

Koźle 9.00

Łężce



Mechnica
7.30 lub 10.30


Pokrzywnica


7.15
Rogi

9.00

Reńska Wieś


7.30
Większyce


9.15

 

 

 

 

KRAPKOWICE

Brożec
7.00 lub 8.30


Komorniki
8.45


Krapkowice

7.30

Otmęt
8.00


Pisarzowice



Steblów

8.00

Strzeleczki

7.00

Zielina-Kujawy


7.30
Żywocice
7.00


 

 

 

 

LEŚNICA


Góra Św. Anny
15.30


Januszkowice

7.30

Jasiona

7.00

Leśnica
7.00


Raszowa
7.00


Rozwadza
7.00


Wysoka

7.00

Zalesie
7.00


Zdzieszowice
6.30


 

ŁANY

Długomiłowice
9.00


Grzędzin

7.30

Łany
7.30


Nieznaszyn
7.00


 

 

 

 

 

OZIMEK

Chrząstowice
9.00


Dębie


7.30 lub 10.00
Dębska Kuźnia



Dylaki

7.30

Kotórz Wielki
7.00


Krasiejów

7.30

Spórok

7.30

Krośnica
9.00


Raszowa

9.00

Daniec

7.00

Schodnia


7.30

 

 

 

Pietrowice Wielkie

 

Borucin

7.30

Cyprzanów


7.00
Krowiarki
7.30


Krzanowice
7.30


Pawłów
7.30


Pietrowice Wielkie

8.15

Samborowice


10.30
Wojnowice
9.00


 

 

 

 

 

PRÓSZKÓW

 


Boguszyce

8.00 lub 10.00

Chróścina Opolska


7.00
Chrząszczyce
9.00


Dąbrówka Górna

8.00

Domecko
7.00 lub10.00


Komprachcice


9.00
Ligota Prószkwska
8.00 lub 10.00


Polska Nowa Wieś


9.00
Prószków

7.00

Rogów Opolski
sobota 18.00


Wawelno


7.30
Zimnice Wielkie
7.30


 

 

 

 

RACIBÓRZ

Łubowice
9.00


Racibórz - kościół św. Jakuba 9.00


Racibórz-Markowice
Sobota 18.00


Racibórz-Ostróg
9.00


Racibórz-Płonia
7.00


Racibórz-Studzienna


8.00
Racibórz-Ocice


8.00
Rudnik

10.30

 

 

 

 

SIOŁKOWICE

Chróścice
7.00 albo 9.00


Czarnowąsy
8.15


Dobrzeń Wielki
7.00


Kup
7.30


Luboszyce
7.00


Łubniany

7.30

Popielów
7.30


Stare Siołkowice
8.45


Zawada

8.00

 

 

 

 

STRZELCE OPOLSKIE

Dolna
8.00


Dziewkowice
sobota 18.00


Grodzisko



Izbicko
7.00


Jemielnica
6.30


Kadłub
7.15


Rozmierz


7.30
Strzelce Op. - św.Wawrzyńca
6.45


Sucha



 

 

 

 

TWORKÓW

Bienkowice
8.45


Bojanów
7.30


Bolesław


8.00
Krzyżanowice


7.00
Owsiszcze
7.00


Racibórz Sudół
9.00


Rudyszwałd
9.00


Tworków
10.00


Zabełków


8.00

 

 
UJAZD

Centawa


8.00
Klucz



Kotulin
8.00 albo 10.00


Ujazd 
9.30


 

 

 

ZAGWIŹDZIE

Fałkowice
9.00


Ligota Turawska
7.45


Kadłub
7.00


Zakrzów
8.30


Osowiec-Węgry



Stare Budkowice
9.00


Zagwiździe
7.30 albo 10.00


 

 

ZAWADZKIE

Kielcza
7.30


Kolonowskie
7.30 albo 10.00

Staniszcze Małe

7.30

Staniszcze Wielkie
7.30


Zawadzkie NSPJ
7.00


Żędowice


7.30
 

  

{mospagebreak header=Duszpasterstwo Mniejszości Romskiej&title=Duszpasterstwo Mniejszości Romskiej}

 

Duszpasterstwo Mniejszości Romskiej

 

a. Statut nr 12, p. 7  Pierwszego Synodu diecezji opolskiej Duszpasterze powinni szczególną troską otaczać mniejszość romską.
 Ludność romską zamieszkałą na terenie parafii należy zapraszać w ciągu roku na spotkania formacyjne i modlitewne.
    
b. List pasterski
Słowo pasterskie Biskupa Opolskiego n.t. Romów z okazji Niedzieli Mniejszości Narodowych (10 czerwca 2007 r.)
Teksty biblijne dzisiejszej niedzieli ukazują nam Pana Boga jako Dawcę życia, jako troskliwego Ojca, który przywraca życie nadprzyrodzone prześladowcy Szawłowi, zaś życie ziemskie dzieciom płaczących matek. Bóg troszczy się także o życie każdego człowieka, dlatego z wdzięcznością śpiewaliśmy między czytaniami „Sławię Cię, Panie, bo mnie wybawiłeś” (Ps 30).
W dzisiejszą Niedzielę Mniejszości Narodowych pragnę zwrócić uwagę na lud, który żyje wśród nas, choć najczęściej, niestety, obok nas, dla którego Bóg jest tym samym Ojcem. Jest to lud Romów. Stosowana niekiedy nazwa „Cyganie” jest raczej pejoratywnym określeniem i dlatego jej nie używajmy.
Nasz Pierwszy Synod Diecezjalny przypomina, że w naszej diecezji zamieszkuje około 2500 Romów, jednak zazwyczaj niewiele o nich wiemy. Ks. Leszek Nowak, krajowy duszpasterz Romów, pisze o nich tak: „Romowie to najbardziej pokojowy naród świata: nie toczyli wojen z sąsiadami, nie nosili broni, dalecy od ubiegania się o urzędy, dalecy od wszelkiej polityki, wypełniający ideały chrześcijańskie: bronią życia od poczęcia do naturalnej śmierci, szanują starszych, nie uprawiają prostytucji, surowo przestrzegają wstrzemięźliwość przedmałżeńską”.
W tym roku mija 10. rocznica beatyfikacji bł. Zefiryna Giméneza Malla, pierwszego wyniesionego na ołtarze przedstawiciela ludu Romy, pochodzącego z Hiszpanii, patrona 37 milionowej rzeszy Romów rozsianych po całym świecie. Są naszymi chrześcijańskimi braćmi i siostrami. Mają, jak każdy naród, prawo do pielęgnowania własnej kultury i zwyczajów, do korzystania z ofert edukacyjnych. Ale przede wszystkim to my mamy obowiązek umożliwić im poznanie prawd wiary, uczestnictwo w spotkaniu z Chrystusem Panem w sakramentach. Jako mniejszość mają prawo do Mszy św. i nabożeństw dla nich sprawowanych oraz do opieki duszpasterskiej.
Duszpasterzy wraz z Parafialnymi Radami Duszpasterskimi gorąco proszę o nawiązanie kontaktu z rodzinami romskimi oraz o pomoc w integracji z parafialną wspólnotą. Oczywiście, nie należy pozbawiać ich swej odrębności i mentalności, ponieważ bogactwem Kościoła zawsze była jego różnorodność.
Proszę, wspierajcie też wszelkie wysiłki władz oświatowych w prowadzeniu dodatkowych zajęć integracyjnych i szkoleń, a także w znalezieniu pracy.
Drodzy romscy bracia i romskie siostry! Jesteśmy wszyscy dziećmi najlepszego Ojca w niebie, jesteśmy braćmi i siostrami naszego Pana i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa. Nie chcemy, byście żyli obok nas jako obcy i nieznani. Pragniemy, abyście poznali całe bogactwo Ewangelii Jezusa Chrystusa. Nie strońcie od kapłanów i przyjmujcie ich zaproszenia na spotkania i nabożeństwa. Cieszymy się z waszego corocznego udziału w pielgrzymce Mniejszości na Górze św. Anny, w pierwszą niedzielę czerwca. Jezus Chrystus, Jego Matka oraz św. Anna i wasz patron, bł. Zefiryn pragną waszego szczęścia tu na ziemi i po śmierci.
Korzystajcie także z ofert zdobycia zawodu i pracy, aby zapewnić utrzymanie waszych rodzin. W imię dobra waszych dzieci, dbajcie, by regularnie uczęszczały do szkół. Osoby bez elementarnego choćby wykształcenia spychane są dziś na margines społeczeństwa. Wszyscy pragniemy, by Romowie nie stanowili grupy ludzi drugiej kategorii w naszych parafiach. Konieczna jednak jest wasza dobra wola skorzystania z wszystkich możliwości przygotowania młodego pokolenia do godnego życia w nowoczesnym społeczeństwie.
Drodzy Diecezjanie! Niech tegoroczna Niedziela Mniejszości Narodowych będzie okazją do wzmożonego uświadomienia wspólnej odpowiedzialności za naszych bliźnich Romów. Również o nich mówi Pan Jezus: „(...) co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25, 35).
Każda mniejszość narodowa, religijna czy etniczna potrzebuje wsparcia, a zwłaszcza życzliwości i zrozumienia. Śląsk był w ciągu wieków bardzo tolerancyjny wobec przybyszów. Umożliwiajmy Romom podjęcie pracy zarobkowej. Wdzięczność wyrażam pedagogom poświęcającym się integracji dzieci i młodzieży romskiej, instytucjom samorządowym za troskę o romską mniejszość.
Parafialne Zespoły Caritas proszę o poświęcenie jeszcze większej uwagi problematyce romskiej. W sumie, nam wszystkim powinno serio zależeć na jeszcze większej integracji ludu Romy z całym społeczeństwem. Pamiętajmy przy tym o nauce Ojca Świętego Jana Pawła II, „byśmy nauczyli się kochać inne narody, jak swój własny”. Niech dobry Bóg temu wzniosłemu dziełu błogosławi.
Korzystając z okazji, pragnę życzyć wiele błogosławieństwa Bożego na zbliżające się letnie miesiące dla wszystkich rolników, dla których są one czasem wzmożonej, trudnej pracy, ale także dla dzieci i młodzieży rozpoczynających wakacje. Szczęść Wam Boże
Wasz Biskup
Abp Alfons Nossol
---------------------
Niniejsze słowo pasterskie proszę odczytać podczas wszystkich Mszy św. w niedzielę 10 czerwca br. Odezwę naszych biskupów pomocniczych można dołączyć do powyższego słowa pasterskiego lub przenieść na niedzielę następną, 17 czerwca br.

 



Pliki cookie pomagają nam udostępniać nasze usługi. Korzystając z serwisu, zgadzasz się na użycie plików cookie.