Ułatwienia dostępu

Offcanvas Section

Za fundacje korporacyjne uznaje się fundacje, których założycielem (lub jednym z założycieli) jest firma lub kilka firm, oraz fundacje założone przez osoby ściśle z firmami związane, o ile istnieją obecnie związki między fundacją a firmą. Polskie fundacje korporacyjne wspierają osoby fizyczne, organizacje pozarządowe, instytucje, w tym także kościelne osoby prawne. Realizują one własne projekty i wspierają też projekty innych podmiotów pod warunkiem, że wpisują się one w cele statutowe danej fundacji.

Fundacje korporacyjne mają zróżnicowane regulacje dotyczące udzielanego wsparcia. Niektóre przyjmują wnioski w trybie ciągłym, inne w określonych terminach. Większość z fundacji ma specjalne wnioski, które należy wypełnić, ubiegając się o pomoc. Czasem wymagane są dodatkowe dokumenty (np. pozwolenie konserwatorskie). Osoby i organizacje, które chcą ubiegać się o wsparcie powinny zapoznać się ze statutem danej fundacji, regulaminem udzielania wsparcia, listą wymaganych dokumentów.

Wsparcie udzielane jest w formie finansowania/ dofinansowania określonych potrzeb/ projektów (np. granty, refundacja kosztów), w formie rzeczowej (np. sprzęt komputerowy), a także w formie określonych usług (np. remont czy usługi doradcze świadczone przez pracowników danych firm powiązanych z fundacją korporacyjną).

Informacje o poszczególnych fundacjach korporacyjnych:

https://witrynawiejska.org.pl/data/fundacje%20korporacyjne_wydanie_3.pdf

Oprócz dotacji udzielanych przez urzędy związane bezpośrednio z ochroną zabytków, należy zwrócić uwagę na działania jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie. W ustawach o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim ochrona zabytków i opieka nad zabytkami jest uznana za jedno z zadań własnych samorządu w ramach zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty (art. 7 ust. 1 pkt 9 Ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym; art. 4 ust. 1 pkt 7 Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym; art. 14 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa). Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskazuje, że dofinansowywanie prac i robót przy zabytkach wpisanych do rejestru jest zadaniem z zakresu administracji publicznej (art. 82 ust. 2).

Dzięki tym zapisom jedną z form działalności samorządów w zakresie ochrony zabytków jest wspieranie finansowe właścicieli obiektów zabytkowych przy remontach i konserwacji obiektów. Nie jest to oczywiście obligatoryjny element budżetów jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ wsparcie uzależnione jest od ich możliwości finansowych oraz od świadomości władz. Gminy i powiaty oraz samorządy województw, które uznały, że dobry stan zachowania dziedzictwa w połączeniu z innymi walorami środowiskowymi może być elementem przynoszącym wymierne korzyści, szczególnie w rozwoju turystyki, od lat wspierają prace remontowe w obiektach zabytkowych.

Sposób i zakres udzielanych dotacji został szczegółowo opisany w Ustawie z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art. 71–83a). Dotowanie prac w przypadku samorządów odbywa się przez uchwały radnych w sprawie określenia zasad udzielania dotacji z budżetu gminy (powiatu, województwa) na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Kwestie te regulują przepisy art. 81 wymienionej ustawy: „w trybie określonym odrębnymi przepisami dotacja na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków może być udzielana przez organ stanowiący gminy, powiatu lub samorządu województwa, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale”.

W pozostałym zakresie obowiązują te same zasady, które dotyczą przyznawania właścicielom zabytków wpisanych indywidualnie do rejestru wsparcia finansowego w ramach dotacji udzielanych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków oraz ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

Różnica w zakresie udzielania dotacji przez samorządy a administrację rządową dotyczy wysokości udzielanych dotacji, WKZ może udzielać dotacji w wysokości do 50% , a tylko w uzasadnionych przypadkach dotacja może być zwiększona do 100% (wartości zabytku lub skomplikowanych prac). Samorząd, decydując o przyznaniu dotacji, może ją udzielić w wysokości do 100% nakładów koniecznych bez dodatkowych uwarunkowań (art. 81 ust. 2), choć najczęściej brane są pod uwagę analogiczne zasady, jakie stosują konserwatorzy wojewódzcy.

Podstawą udzielania dotacji musi być odpowiednio skonstruowania uchwała, która powinna zawierać następujące elementy: cel dotacji, kto może ją otrzymać, na jakie prace i roboty może zostać udzielona, jakie wymagania musi spełnić właściciel ubiegający się o dotację na etapie składania wniosku, przyznania dotacji i jej rozliczenia. Uchwała zwykle określa termin bądź terminy składania wniosków, wskazuje niezbędne części składowe umowy zawieranej z beneficjentem oraz zawiera inne dokumenty oraz formularze stanowiące załączniki do uchwały, np. regulamin pracy komisji rozpatrującej wnioski, wzory dokumentów: wniosek o udzielenie dotacji, sprawozdanie z wykonania prac.

Regionalny Program Operacyjny stanowi odpowiedź na najważniejsze wyzwania rozwojowe danego regionu, które zostały określone w głównych dokumentach strategicznych, w tym przede wszystkim w Strategii Rozwoju określonego województwa. W Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 wyodrębnionych zostało jedenaście osi priorytetowych, z których siedem współfinansowanych jest z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a cztery z Europejskiego Funduszu Społecznego. Wsparciem z Programu objęte są następujące obszary: gospodarka konkurencyjna, innowacyjna i niskoemisyjna, zapobieganie zagrożeniom naturalnym, ochrona środowiska, dziedzictwo kulturowe i naturalne, zrównoważony transport, rynek pracy, infrastruktura i integracja społeczna oraz edukacja. Analogiczny program do RPO WO istnieje też w województwie śląskim dla obiektów zlokalizowanych w tymże województwie. Obecnie zbliżamy się do końca okresu alokacji funduszy w ramach RPO na lata 2014-2020. Nowe rozdanie będzie miało miejsce w 2021 r., niemniej warto już dzisiaj zapoznać się ze specyfiką tychże programów oraz ich głównymi obszarami wsparcia, które prawdopodobnie będą miały swoją kontynuację w kolejnych latach.

Więcej informacji na stronach https://rpo.opolskie.pl/ oraz https://rpo.slaskie.pl/

Fundusz Kościelny został powołany na mocy art. 8 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.) jako forma rekompensaty dla kościołów za przejęte przez Państwo nieruchomości ziemskie. W jego ramach kościelne osoby prawne mogą się starać o dotacje na realizację następujących zadań:

1. Konserwacja i remonty obiektów sakralnych i kościelnych o wartości zabytkowej w znaczeniu nadanym przez aktualne ustawodawstwo, bądź orzecznictwo.
Dotacje na wspomniany cel przeznaczane są, co do zasady, na remonty i prace konserwatorskie zabytkowych obiektów sakralnych (w szczególności: remonty dachów, stropów, ścian i elewacji, osuszanie i odgrzybianie, izolację, remonty i wymianę zużytej stolarki okiennej i drzwiowej, instalacji elektrycznej, wodnej, kanalizacyjnej, odgromowej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach może nastąpić finansowanie z Funduszu Kościelnego remontu ruchomego wyposażenia obiektów sakralnych (takich jak np.: instrumenty muzyczne, dzwony) oraz stałych elementów wystroju wnętrz (takich jak np.: ołtarze, polichromie, freski, posadzki). Z Funduszu Kościelnego nie finansuje się co do zasady prac dotyczących otoczenia obiektu (takich jak np.: chodniki, ogrodzenia, trawniki).

2. Wspomaganie kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej, na określenie której, na potrzeby udzielania dotacji z Funduszu Kościelnego, stosuje się uregulowania zawarte w art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła obejmuje w szczególności:

  • prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,
  • prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,
  • organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,
  • organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności,
  • prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk,
  • udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie,
  • krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,
  • przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.

Więcej informacji na stronie https://www.gov.pl/web/mswia/fundusz-koscielny